Nieuwe innovatieve weefmachine in het TextielLab: “Dit is watertanden”

In het TextielLab wordt gewerkt, en niet alleen aan textiele producten. In het lab komt namelijk een innovatieve, computergestuurde weefmachine die kunstenaars en ontwerpers zal doen watertanden. Wat gebeurt er de komende maanden en wanneer wordt de nieuwe machine in gebruik genomen? In gesprek met collega’s Michel en Gerard.

“Een weefmachine is geen auto waar je zo in kunt stappen. Zo’n apparaat goed aan de praat krijgen vergt veel werk.” Aan het woord is Michel Leermakers, textielspecialist weven en leermeester weven bij het TextielLab. Samen met het technische team van het TextielLab is hij al maanden bezig met voorbereidingen voor de komst van de nieuwe machine. Gerard Kuijpers, Manager Techniek & Uitvoering bij het TextielLab, is een van hen. Hij bewaakt de planning en dat is complex. Gerard legt uit: “Om een voorbeeld te noemen: het totale apparaat bestaat straks uit een weefmachine en een jacquardkop. Die komen beide per vrachtwagen naar het TextielLab. Daarvoor zijn we afhankelijk van de producent én van de transporteur. Ook schakelen we een logistiek bedrijf in om de machine en de kop in het lab te krijgen, met een flinke heftruck. Die apparaten zijn namelijk groot en zwaar. Daar hebben we zelf de apparatuur niet voor.”

Kortom: er zijn een hoop afhankelijkheden. En als ergens vertraging ontstaat, heeft dat gevolgen voor alle stappen die daarna komen. Gerard: “Stel dat de jacquardkop net wat later bezorgd wordt. Dan moet ik het logistieke bedrijf bellen om te vragen of zij óók later kunnen.” Lachend vervolgt hij: “Ik zorg dat de verschillende stappen op elkaar aan blijven sluiten en ik probeer alle betrokkenen aan boord te houden – in het museum en daarbuiten.”

Foto door Josefina Eikenaar

Watertanden voor textielprofessionals

Het proces van een nieuwe computergestuurde weefmachine aanschaffen is al een poos geleden gestart. Eerst moest er gekozen worden voor het type machine; dat werd uiteindelijk een machinaal getouw van twee meter twintig breed, met een weefbreedte van twee meter.

Gerard: “We hebben nu een assemblageafdeling waar we grote werken aan elkaar zetten. Dat hoeft door deze machine straks niet meer, of minder vaak.” Bijzonder is ook dat klanten, zoals kunstenaars, straks nóg fijnmaziger kunnen weven dan op de andere machines. Michel: “Op onze andere weefmachines zitten 36 draden per centimeter in de ketting; bij deze machine is dat 72 draden per centimeter. Eens zoveel, dus.” Uiteindelijk betekent het dat er in totaal 14.400 kettingdraden van jacquardkop naar weefmachine lopen, een enorm aantal. Michel: “Dat is echt watertanden voor onze klanten. Hiermee kunnen ze bijvoorbeeld veel meer gelaagdheid en variëteit in het werk brengen.”

Inregelen machine: gespecialiseerd monnikenwerk

Het TextielLab werd de afgelopen maanden klaargemaakt voor de komst van de nieuwe weefmachine. Er werd met machines geschoven en de oude oude fabrieksvloer werd verstevigd. Op de plek waar de machine komt, ligt nu grijs, gevlinderd beton. Tussen de betonvloer en de tegelvloer zit een iniminilaag doorzichtig isolatiemateriaal. Gerard: “Dat is tegen het enorme getril van de weefmachine: niet fijn voor medewerkers, bezoekers én het gebouw. De machine staat straks als het ware op een soort eiland, door die laag. En dat dempt de trillingen flink.”

Daarna volgde het plaatsen van het frame waarop de jacquardkop rust en dat straks de kop via het ‘harnas’ (het geheel aan kettingdraden dat het patroon van het werk bepaalt) verbindt met de weefmachine eronder. Je zou denken: jacquardkop erop, weefmachine eronder en gaan. Maar zo simpel is het niet. Michel: “Het inregelen van de weefmachine en jacquardkop is zeer specialistisch monnikenwerk. Daar hebben de monteurs van beide fabrikanten – in dit geval van Dornier en Stäubli – nog wel even werk aan. Denk maar aan die 14.400 kettingdraden. Die moeten allemaal stuk voor stuk worden ingeregen en precies op de juiste plek worden geplaatst. Dat komt ontzettend nauw. En dan is dit nog maar één van de voorbeelden van wat er moet gebeuren om zo’n weefmachine uiteindelijk operabel te krijgen.”

 

Het grote uitproberen

Ergens in de zomer moet de weefmachine er staan, in vol ornaat én werkend. Michel: “Dan begint het grote uitproberen. Wat kunnen we met deze machine? Hoe werkt het met de garens die we ervoor hebben uitgezocht? Doet de machine wat hij moet doen, en zien we geen vreemde storingen?” Als alles volgens planning verloopt, kunnen kunstenaars, samen met onze productspecialisten weven, vanaf september met de nieuwe weefmachine aan de slag. Gerard: “Dit soort werkzaamheden – het plaatsen van zo’n nieuwe machine – dat doe je niet elke dag. Gelukkig maar. Het is wel ontzettend gaaf als het straks allemaal werkt. Dan kijken we met gepaste trots op dit intensieve proces terug.”

Geschreven door Iris van den Boezem