Project Space: de magie van het TextielLab in beeld

In het hart van het TextielMuseum gonst het TextielLab: dé plek waar kunstenaars en designers samen met textielspecialisten werken aan de toekomst van textiel. Als je door het lab loopt, voel je dat het leeft: hier dreunt, zoemt, bonst het. Je ruikt het smeer van de machines, de potpourri aan gekleurde garens prikkelt je verbeelding. Maar het échte goud van deze plek – het vele experimenteren, testen en doorontwikkelen – bleef tot voor kort voor bezoekers van het TextielMuseum verborgen. Onze nieuwe tentoonstellingsruimte Project Space brengt daar verandering in.

Zoef, zoef. Na het overweldigende geluid van de machines in het TextielLab is Project Space een oase van rust. De tentoonstellingsruimte grenst direct aan het lab, links achterin, maar is afgesloten door een glazen schuifwand die haast geruisloos open en dicht zoeft. In februari van dit jaar opende de tentoonstellingsruimte officieel. Met op het programma: werken van de Nederlands-Japanse kunstenaar en modeontwerper Lisa Konno en de Argentijnse kunstenaar Mercedes Azpilicueta. Niet hun eindwerken staan hier centraal, maar juist de creatieve en experimentele processen die daaraan voorafgingen.

Begrijpen wat de maker drijft

Adelheid Smit is conservator bij het TextielMuseum en stelde de eerste editie van Project Space samen. “Het TextielLab staat internationaal bekend als plek voor experiment. Hier worden op het vlak van textiel grensverleggende werken geproduceerd. Dat op zich is natuurlijk al heel bijzonder.” Maar dat grensverleggende, legt ze uit, blijft vaak onzichtbaar voor het publiek. Dat is jammer. Want begrijpen welke stappen nodig zijn om tot een bepaald eindproduct te komen, geeft het ontwerp of kunstwerk nog meer betekenis. “In Project Space laten we zien hoe het eerste idee van een ontwerper of kunstenaar doorgroeit naar het definitieve werk. En dat is altijd een co-creatie: samen met onze productontwikkelaars en technisch specialisten zetten creatieve makers steeds weer een stap verder en speelt ieders expertise mee om tot een bijzonder resultaat te komen.”

Foto door Josefina Eikenaar

Adelheid loopt naar de stellage waarin het werkproces van Lisa Konno zich ontvouwt. “Op deze foto’s zie je de allereerste prototypes die Lisa samenstelde in haar atelier: mouwen met daaraan sierlijke keramieken pegels die ze maakte bij het EKWC.” Bij de te ontwikkelen danskostuums – ze werkte samen met choreograaf Peter Leung van Nationale Opera en Ballet – had Lisa duidelijke ideeën. Het gebreide materiaal moest zacht zijn en tegelijkertijd flexibel, zodat het het lichaam van de danseres naadloos zou omsluiten. “Met de samples in de tentoonstelling volgen we Lisa’s zoektocht op de voet. En dan zie je hoe nauw zo’n ontwikkelproces komt. Kijk", wijst Adelheid naar een gebreide mouw met lussen. “Deze gebreide plooien vond Lisa mooi en interessant, maar het paste niet bij wat ze nu wilde bereiken: een stevige lus waar keramieken kegels aan konden hangen. En dus was het: verder testen met onze productontwikkelaar Sarena Huizinga tot ze wél het gewenste resultaat kreeg.”

Sarena Huizinga (links) en Lisa Konno (rechts). Foto door Josefina Eikenaar

Diepgang door experiment

Kunstenaar Mercedes Azpilicueta werkte in het TextielLab aan een wandkleed – als onderdeel van een grotere installatie – waarmee ze een ode brengt aan spiritualist en voorvechter van vrouwenrechten Amalia Domingo Soler. Het collageachtige wandkleed schittert in Project Space: de krachtige kleuren en intrigerende afbeeldingen trekken de aandacht. Adelheid: “Kleur en materiaal bepalen de toon van het verhaal dat dit wandkleed vertelt. Samen met de productontwikkelaar en garenspecialist zocht Mercedes naar manieren om haar fantasierijke beeldtaal krachtig over te brengen in textiel.” Een deel van het verhaal op dit wandkleed draait om seances – het oproepen van geesten – die spiritualisten in de 19de eeuw organiseerden. “Mercedes zocht naar een manier om het wandkleed een magisch effect te geven en het juiste materiaal was daarvoor essentieel.” Adelheid wijst op een grote klos doorzichtig viscose. “Dit garen heeft ze uiteindelijk gebruikt om bepaalde afbeeldingen haast onzichtbaar op het kleed terug te laten komen. Ze zijn doorschijnend, als geesten. En dit metaalachtige, bronskleurige garen zorgt dan juist weer voor een glinstering in het geheel. Het is heel bijzonder dat we dit ontwikkelproces – dat normaal achter de schermen plaatsvindt – nu in Project Space kunnen laten zien.”

Foto door Josefina Eikenaar

De magie van het maken

De tentoonstellingen in Project Space wisselen elkaar sneller af dan de andere tentoonstellingen in het TextielMuseum. “In het TextielLab gebeurt ontzettend veel. Doordat we in Project Space flexibeler programmeren, kunnen we ook makkelijker inspelen op de actualiteit: de kostuums van Lisa bijvoorbeeld zijn in het afgelopen jaar geproduceerd en werden een week voor de opening nog op het podium gedragen.”

Van kunstwerken in onze tentoonstellingen en collectie tot grote, toonaangevende producties zoals de textiele wanden in de LocHal of de gordijnen voor Paleis Huis ten Bosch: voor bezoekers blijft het vaak lastig voor te stellen dat die producten daadwerkelijk in het TextielLab zijn gemaakt. “Ik hoop dat deze tentoonstellingen de liefde van bezoekers voor het textiele ambacht én het experiment nog verder aanwakkeren. Want juist in dat maakproces ligt een belangrijk deel van de magie van textiel verscholen.”

Nieuwsgierig geworden? De werkprocessen van Mercedes Azpilicueta en Lisa Konno kun je nog tot en met 17 mei bestuderen in onze Project Space. Vanaf 23 mei staan ontwerpers Simone Post en Kiki van Eijk centraal in Project Space.

Geschreven door Iris van den Boezem